Artykul podsumowujący IV edycję konkursu

Hałas czy cisza – co lepsze?

    Dźwięki są nieodłącznym elementem życia. Są wszechobecne w świecie zwierząt i w życiu człowieka, przenikając cały świat. Towarzyszą naszemu życiu codziennemu, mając różne natężenie. Wśród nich są przyjemne, miłe dla ucha, służące kulturalnemu komunikowaniu się a nawet relaksacji. Są też, niestety, głośne dźwięki, wręcz hałasy, które powodują dyskomfort psychiczny. Miejsc występowania hałasu jest wiele, wpływ na to mamy często ograniczony. Niestety szkoła też jest jednym z nich. I tu, właśnie w szkole możemy dążyć do wyciszenia nadmiernych, stresujących decybeli.

    Przeprowadzone przez nas kilka lat temu pomiary hałasu w Szkole Podstawowej nr 118 we Wrocławiu i w środowisku lokalnym wykazały, że poziom hałasu na korytarzach szkolnych  i w sali gimnastycznej (90-100dB) oraz w salach świetlicowych (90-100dB) jest wyższy niż na skrzyżowaniach ulic (70-80dB). Takie wyniki są zatrważające. Wiemy przecież, że hałas powyżej 85 dB jest w każdym przypadku szkodliwy dla zdrowia. Niekorzystny wpływ hałasu na organizm człowieka objawia się: szybkim zmęczeniem, bólami głowy, podwyższonym ciśnieniem krwi, chorobami serca i żołądka, nerwowością, bezsennością, rozdrażnieniem, obniżeniem zdolności koncentracji, zaburzeniami trawienia. Hałas może też doprowadzić do częściowej lub całkowitej utraty słuchu. Powoduje również obniżenie wydajności pracy, a w przypadku uczniów – sprawności uczenia się.

    Teraz fundamentalne pytanie – czy potrafimy się wyciszyć i jak to uczynić? Po części znamy na to odpowiedź. Mamy za sobą rok pracy nad tym – ubiegły rok szkolny ogłosiliśmy rokiem pracy pt. „Cisza to jest to”. Wagę problemu podkreśliliśmy wtedy poprzez uczynienie z niego jednego z priorytetów pracy szkoły. Możemy śmiało powiedzieć, że wszyscy nauczyciele i uczniowie realizowali całoroczny program ogólnoszkolny, którego efektem była IV edycja Międzynarodowego Konkursu Ekologicznego „Ciszą malowany świat”. Cała społeczność szkolna bawiła się pod hasłem „Gdzie można spotkać ciszę” w rymowanki, graffiti, grafikę komputerową, logo ciszy, pisanie opowiadań, prace malarskie, ścianę ciszy.

    A wszystko po to, aby świat był ciszą malowany, abyśmy zaczęli ją doceniać i szanować.

    Temat antytezy ciszy i hałasu był na tyle zajmujący i żywy, że spotkał się z ogromnym zainteresowaniem krajów-uczestników naszego międzynarodowego konkursu ekologicznego: Indii, Anglii, Ukrainy, Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Portugalii, Słowacji oraz wielu wrocławskich szkół podstawowych i przedszkoli. Właściwie może nie powinniśmy się cieszyć lecz martwić, że wszyscy mamy ten sam problem – wszechobecny hałas, który jest plagą współczesnej cywilizacji. To smutne.

    W ciągu jednego roku szkolnego nie wyczerpaliśmy naszych pomysłów, nie uzdrowiliśmy też sytuacji w naszej szkole (co było do przewidzenia) - nie wyrobiliśmy u dzieci nawyków cichej rozmowy zamiast krzyku i cichego zachowania na przerwach. Chcąc utrwalić i pogłębić wyciszenie zachowań u uczniów, poświęciliśmy problemowi hałasu również obecny rok pracy. Aktualnie realizujemy kolejny całoroczny ogólnoszkolny projekt, który w tym roku szkolnym koncentruje się wokół ciszy na korytarzach szkolnych i w stołówce. Szukając nowych skutecznych rozwiązań, wprowadziliśmy trzy strefy ciszy na korytarzach edukacji wczesnoszkolnej, reguły zachowania ciszy w szkole, koszulki „I love cisza”, lizaki ciszy, klasowych strażników ciszy, cykle zajęć edukacyjnych, miesięczne tabele codziennego oceniania zachowania i ciszy na lekcjach, na korytarzach, w świetlicy i w stołówce – z nagrodami pod koniec każdego tygodnia, miesiąca i roku szkolnego.

    Są efekty. Te systemowe działania uświadamiają dzieciom, że ich hałaśliwe zachowanie jest nieobojętne dla innych, wręcz szkodliwe, a ciszej to milej, zdrowiej i przyjemniej. Uczniowie przekonują się, że bez krzyku też można zwrócić na siebie uwagę kolegów i nauczycieli czy też dobrze się bawić.

    Ważne jest, aby każdy z nas starał się unikać hałasu i zachowywać ciszej w swoim otoczeniu. Wiąże się to z kulturą osobistą, wyrażaną między innymi rozumieniem potrzeb i poszanowaniem praw drugiego człowieka.

Monika Pawlina, Jolanta Skotnicka, Lidia Cichal – SP 118 Wrocław, III 2012